هیئت رییسه اتاق اصناف بابل

اوقات شرعی

آمار بازدیدکنندگان سایت

5009292
امروز
دیروز
هفته جاری
هفته گذشته
ماه جاری
ماه گذشته
بازدید کل
1916
2742
11045
4917675
63159
137981
5009292

آی‌پی شما: 3.227.233.55
امروز: چهارشنب، 27 شهریور 1398

آرشیو


مطالب تا تاریخ مشخص شده آرشیومیشوند
  • از:
  • تا:

مدارس قدیمی

 

مدرسه های قديمی بابل
اعظاميه

اين دبستان اولين مدرسه اي است كه در بابل شروع به كار كرده است اعظاميه در سال 1283 شمسي ( مقارن با دوران سلطنت مظفرالدين شاه قاجار ) به همت شش تن به قرار ذيل بنيان نهاده شد: حسينعلي ميرزا اعظام السلطنه ، حاكم بافروش و يكي از صدها نوه ناصرالدين شاه كه مدرسه به افتخار او اعظاميه ناميده شد، آقا حسن بادكوبه اي ، ملامحمدجان علامه ، حاج محمدتقي شاهرودي ، ميرزا عبدالغني و محمد علي معين التجار.

اين شش تن جملگي وابسته به احزاب سياسي ترقي خواه ـ آزادي خواه و مشروطه خواه بودند از اين بين ملامحمدجان علامه يكي از مهمترين اعضاي جامع آدميت بود ، جامع آدميت گونه اي فراماسونري بود كه از جمله فعاليتهاي آن ترويج تعليم و تربيت به سبك نوين بود اما از ميان اين شش تن آقاحسن بادكوبه اي را بايد بنيانگذار واقعي اين مدرسه به شمار آورد بودجه اعظاميه از طريق كمكهاي مالي برخي از فرهنگ دوستان و شهريه شاگردانش تامين مي شد . در سال 1326 قمري كه محمدعلي شاه ( جانشين مظفرالدين شاه ) در مخالفت با مشروطه مجلس را به توپ بست ، اعظاميه تعطيل شد و پس از اين بانيان مدرسه كه مشروطه خواه بودند مورد تعقيب دولت قرار گرفتند ملامحمدجان علامه و معين التجار ترور شدند . يك سال بعد در 1327 قمري تهران توسط مشروطه خواهان فتح شد ، محمدعلي شاه خلع و پسرش احمدميرزا به سلطنت رسيد در پي آن درهاي اعظاميه يك بار ديگر گشوده شد ، اما دو سال بعد در 1329 قمري نجم الملك ، سرپرست و مدير اعظاميه كه از جمله مشروطه خواهان بود ، علي الظاهر دست به خودكشي زد ، اما به احتمال قريب به يقين وي نيز به قتل رسيد . با خودكشي / قتل نجم الملك اعظاميه در همين سال منحل شد.

 نوريه

اين دبستان در سال 1324 قمري ـ 1285 شمسي توسط شيخ نورالدين خوانساري تاسيس و به نام وي نوريه ناميده شد. شيخ نورالدين يكي از معلمان اعظاميه بود كه بر اثر اختلافاتي كه با يكي از معلمان ديگر اين مدرسه پيدا كرده بود از آنجا بريد و خود اين مدرسه را بنيان گذاشت نوريه بعد از هشت سال در سال 1331قمري تعطيل شد.

 سعادت

مدرسه سعادت عموميه شعبه تربيت در سال 1330 قمري ـ 1290 شمسي در لـرمحله افتتاح شد. دبستان پسرانه متعلق به جامعه بهائيان ايران بوده است. اين مدرسه ملي ، خصوصي، بود و يك سوم شاگردان آن از پرداخت شهريه معاف بودند. در مدرسه سعادت زبان روسي تدريس مي شد ، اين نكته بيانگر وابستگي فرقه بهائي به روسيه است. در سال 1313 شمسي سعادت ـ چون همه مدارس بهائي كشور ـ به دستور دولت رضاخان تعطيل شد.

 بارفروش

دبستان پسرانه بارفروش در سال 1331 قمري ـ 1291 شمسي با حمايت معنوي و مادي دولت روسيه در زرگر محله تاسيس شد. در اين مدرسه زبان روسي بعنوان يكي از دروس اصلي تدريس مي شد. مديريت ‌آن را آقاحسن بادكوبه اي و نظامت آن را آقا سيدهاشم معلم به عهده داشتند. دو سال پس از تاسيس اين دبستان، روسيه وارد جنگ جهاني اول شد ( 1914 م ) . فشار شديدي كه بر اثر جنگ خارجي و بحرانهاي داخلي بر پيكر فرسوده دولت تزاري روسيه وارد آمد مانع از توجه اين دولت نسبت به بارفروش شد. در سال 1335 قمري ـ 1295 شمسي ـ 1916 ميلادي اين مدرسه تعطيل شد.

بنات

بنات ( جمع بنت به معني دختران ) نخستين مدرسه بارفروش بوده است. اين مدرسه به همت ملوك كيا، فخري حافظي و شوكت آشتي بقايي در سال 1332 قمري ـ 1292 شمسي افتتاح شد ، گر چه بنيانگذار واقعي آن تنها ملوك كيا بوده است. ساختمان استيجاري اين مدرسه در لرمحله واقع بوده است. بنات كه ابتدا با دو كلاس شروع بكار كرد در سال 1337قمري بصورت يك دبستان شش كلاسه و كامل درآمد. در سال 1305 شمسي دو كلاس 7 و 8 ( از سيكل اول ) به كلاسهاي مدرسه اضافه شد. در سال 1306 شمسي مدرسه بنات به شاهدخت موسوم گرديد. در سال 1308 محل مدرسه شاهدخت به محله پنجشنيه بازار قديم ، به عمارت سيدعلي رازقي ، انتقال يافت. در سال 1309 بعد از واقعه تظاهرات دانش آموزان مدرسه شاهپور محل مدرسه به محله بي سرتكيه ، مدرسه كمال فعلي ، انتقال يافت. در سال 1316 كلاسهاي اول و دوم دانشسراي مقدماتي و در سال 1317 كتابخانه‌اي به آن اضافه شد. دانشسرا در سال 1320 تعطيل شد و بجاي آن كلاسهاي اول و دوم متوسطه ، سيكل دوم ، به شاهدخت ضميمه شد. درسال 1322 محل دبيرستان شاهدخت به محل مسجد جامع ، به عمارت احمد شهميري و اكنون محل ساختمان سازمان تبليغات اسلامي ، منتقل شد و دبستان شاهدخت همچنان در محل سابق باقي بود، تا اينكه در سال 1325 به محله سبزميدان ، در كوچه پلنگ و در عمارت محمدعلي پلنگ ، انتقال يافت. در سال 1338 دبستان شاهدخت ـ علي الظاهر جهت تميز از دبيرستان شاهدخت ـ به ايراندخت تغيير نام داد و در سال 1357 منحل شد و شاگردانش در مدارس ديگر ادغام شدند. طلعت بصاري و خورشيد تيرگري مشهورترين مديران اين دبستان بودند. اما دبيرستان شاهدخت در سال 1335 به محله مرادبيگ و در سال بعد به باغ شاهنشاهي در سبزميدان منتقل شد. در سال 1349 ، در عهد رياست آموزش و پرورش احسان عظيمي سجادي ، شوراي منطقه اي آموزش و پرورش بابل تصويب كرد كه مدارس محدوده باغ شاهنشاهي بصورت مجتمعي ‌آموزشي ( از كودكستان تا پايان دبيرستان ) درآيند. در پي آن دبستان نمونه به ساختمان دبيرستان شاهدخت منتقل شد و در حياط دبيرستان شاهدخت ساختمان دبيرستان ديگري احداث گرديد كه به آزرم معروف شد . (1353 ) تا به اين ترتيب كمبود فضاي آموزشي دبيرستان شاهدخت برطرف شد. در سال 1357 دبيرستان شاهدخت منحل و شاگردانش در دبيرستان آزرم ادغام شدند. دبيرستان آزرم در سال 1374 به دبيرستان قناد در خيابان گل منتقل شد.

 اسلاميه

اين دبستان در سال 1333 قمري ـ 1293 شمسي تاسيس شد. اين دبستان ملي بود و بنيانگذار ‌آن ميرزاحبيبالله خان نام داشت از تاريخ انحلال اين مدرسه هيچ اطلاعي در دست نيست. اما در اسناد موجود مربوطه به سال 1301 ش و بعد نامي از اين مدرسه ديده نمي شود. بنابراين اسلاميه به دلايلي نامعلوم ـ احتمالا به دليل مشكلات مالي يا افتتاح مدارس دولتي ـ پيش از سال 1301 ش ـ بعني پس از افتتاح آن ـ منحل شد 

احمدی

مدرسه احمدي در سال 1333قمري ـ 1293 شمسي در دوران پادشاهي احمدشاه قاجار ـ كه به افتخار او احمدي ناميده شد ـ به همت عبدالحسين صادقي نژاد در زرگر محله افتتاح شد. در سال 1333 قمري اداره معارف و اوقاف بارفروش تاسيس شد و عبدالحسين خان نخستين رئيس آن بوده است. در سال 1305 كلاس هفتم ، سال اول دوره اول متوسطه ، به اين مدرسه افزوده شد. در سال 1306 مدرسه احمدي به شاهپور تغيير نام داد. در هيمن سال كلاس هشتم و در سال بعد ، 1307 ، كلاس نهم افتتاح شد . در سال 1308 ميرزا زين العابدين خان هادي زاده فروهري به رياست معارف بارفروش و بعلاوه به رياست اين مدرسه برگزيده شد.

در اين سال دستور وي مبني بر تدريس چند تن از معلمين مرد در مدرسه دخترانه بنات ، شاهدخت ـ كه از نظر اهالي داراي حسن اخلاق و سوابق خوبي نبودند ـ منجر به درگيري و اجتماع دانش آموزان مدرسه شاهپور در خيابان پهلوي شد. با اينكه رئيس معارف مازندران شخصا به بارفروش آمدتا اوضاع را سامان بخشد اما اقداماتش موثر واقع نشد و همچنان به مخالفت اهالي و دانش آموزان معترض و اجتماع آنان در مقابل اداره معارف افزوده مي شد . راپورت همه اين درگيريها به وزارت داخلي رسيد. تيمورتاش وزير دربار پهلوي وزات معارف را مكلف كردكه هر چه سريع تر به اوضاع نگران كننده امور معارفي بارفروش پايان بخشد. در پي آن وزارت معارف در سال 1309 هادي زاده فروهري را از رياست معارف و مدرسه شاهپور عزل كرد. شاهپور در سال 1310 به اوجابن انتقال يافت تا دو سال بعد (1312) يكبار ديگر به بي سرتكيه تغيير مكان دهد. در سال 1315 كتابخانه دبيرستان شاهپور افتتاح شد. در سال 1316 ساختمان مدرن اين دبيرستان در محله سبزميدان و در كنار باغ ملي افتتاح شد تا شاگردان دبيرستان شاهپور به اين ساختمان انتقال يابند. اما دبستان شاهپور از سال 1316 تا سال 1324 به محله هاي برج بن ، پل پيش و يكبار ديگر به برج بن تغيير مكان داد. مشهورترين مدير دبستان شاهپور رجبعلي شعبانپور بود. در سال 1336 دبستان شاهپور به حافظ تغيير نام داد كه تا به امروز در همين محله برج بن باقي است. اما دبيرستان شاهپور در سال 1324 داراي كلاس دهم شد. در سال 1327 فرديناند نوپارس فرانسوي به عنوان معلم زبان فرانسه وارد اين مدرسه شد. در سال 1357 اين دبيرستان به امام خميني تغيير نام داد. در سال 1368 شاگردان اين دبيرستان به ساختماني نوساز در كنار پل موزيرج انتقال داده شدند كه به دبيرستان علي بن موسي الرضا(ع) معروف است.

شرافت

اين دبستان ملي در سال 1333 قمري ـ 1293 شمسي به همت ‌آقاسيدهاشم معلم در محله بي سرتكيه ( در عمارت جعفرداداشپور و مدرسه كمال كنوني ) تاسيس شد . مدرسه شرافت چهاركلاسه بود و كليه اثاثيه آن به موسس تعلق داشت. بعد از مرگ وي در سال 1337 قمري شرافت در اختيار اداره معراف بارفروش قرار گرفت و به صورت دولتي در آمد . در سال 1309 مدرسه شرافت به دليل مال الاجاره بالاي آن به مدرسه قهار يه در كنار مسجد قهاريه ـ كه از موقوفات قهار قلي خان حاكم بارفروش بود ـ تغيير مكان داده كه تا امروزه در همين نقطه باقي است. در اين سال احمد صابر به مديريت اين مدرسه منصوب شد. او حجرات اين مدرسه ديني قديمي را تعمير نمود. و اصلاحات ديگري انجام داد. در سال 1312 مدرسه شرافت به افتخار احمدخان بدر نصيرالدوله ، وزير فرهنگ ، به دبستان بدر تغيير نام داد تا به امروز باقي است.

حافظ

بنياينگذار اين مدرسه ملي ، همايون خان حافظي نام داشت. اين مدرسه چهار كلاسه در حصيرفروشان واقع بوده است. تاريخ تاسيس و انحلال آن نا معلوم است، اما بنا بر اسناد موجود بين سالهاي 1294 و 1300 شمسي داير بوده است. 

خيام

دبستان پسرانه خيام در سال 1305 در محله سرميدان اميركلا ( در عمارت حاجي آقا بزرگ ) تاسيس شد. از قرار معلوم نخستين مدير مدرسه اديب نام داشته است. پس از وي در سال 1308 ابوالقاسم اعظم به مديريت مدرسه منصوب شد. در 1312 خيام از سرميدان به محله مقبره پيش ( در عمارت مشهدي زين العابدين ) منتقل شد تا دو سال بعد يك بار ديگر به محل سابقش سرميدان تغيير مكان دهد. در 1315 خيام به ساختماني دولتي در مقبره پيش انتقال يافت. محمود مهدويان از قديم ترين و مشهورترين معلمان و مديران اين مدرسه به شمار مي رود. وي در رشد و تعالي اين مدرسه سهم بسزايي داشته است. در سال 1327 محمدصادق شفيع زاده كار ساختمان مدرسه اي را در محله سرميدان كه پس از آن شفاعت ( يا شفيع زاده ) نايمده شد به پايان رساند. شاگردان خيام به اين مدرسه منتقل شدند و مدرسه از آن پس به شفاعت تغيير نام داد. دبستان شفاعت در سال 1337 امتياز تشكيل كلاسهاي دوره اول متوسطه ( سيكل اول ) گرفت و عملا داراي دو بخش دبستان و دبيرستان شد. اما دبيرستان چندان نپاييد، چنانكه در سال بعد (1338 ) با تاسيس نخستين دبيرستان اميركلا با نام ابن سينا، شاگردان دوره متوسطه اين مدرسه به اين دبيرستان جديدالاحداث منتقل شدند دبستان پسرانه شفاعت قديم ترين مدرسه اميركلا محسوب مي شود.

دوشيزگان سعدی

اين دبستان مدتي در سال 1307 شمسي به همت ملوك كيا ( موسس مدرسه بنات ) در محله مرادبيگ تاسيس شد. نخستين مدير اين مدرسه ربابه دانش خواه، نام داشت . نمي دانيم در چه تاريخي ـ اما قطعا در دهه دوم سال 1300 شمسي ـ اين مدرسه به مدرسه پروين اعتصامي تغيير نام داد. در اين دهه مدرسه پروين به دو محله حصير فروشان و آستانه تغيير مكان داد. در سال 1337 دبستان پروين به دبيرستان بدل شد و در سال 1342 محل آن به محله خشت كوره سرانتقال يافت. در سال 1357 شاگردان مدرسه پروين به دبيرستان قناد و چند سال بعد به ساختماني كه در ضلع شمالي باغ شاهنشاهي سابق و در كنار دبيرستان توحيد واقع است ، منتقل شدند.

پهلوی

اين مدرسه در سال 1309 ش به همت اسماعيل بهشتي كمال صالحي و محمدرضا سليمي در محل مدرسه روحيه تاسيس شد . مديريت مدرسه از بدو تاسيس تا پايان حيات آ ن به عهده اسماعيل بهشتي بود. دبستان پهلوي در سال 1314 به تنگه ملك و يكسال بعد به محله پنج شنبه بازار قديم ( به عمارت علي رازقي ) و در سال 1332 به كوچه محلوجي ( به عمارت علي آباديان ) در خيابان بازار ، بين سه راه فرهنگ و شهدا ، انتقال يافت. در سال 1357 دبستان پهلوي به نام مدير و صاحب امتياز آن به دبستان اسماعيل بهشتي تغيير نام داد. دبستان بهشتي با مرگ اسماعيل بهشتي در سال 1360 تعطيل شد.

تربيت

اين دبستان ملي در سال 1313 به همت احمد صابر ( كه در عين حال مديريت دبستان شرافت را نيز به عهده داشت ) در محله مسجد جامع ( در عمارت اردشير برزگر ) تاسيس شد. يك سال بعد محل مدرسه به بي سرتكيه ( به عمارت محمد اشرفي ) و در سال 1316 به كوچه عباس علي محلوجي انتقال يافت. دبستان ملي تربيت توانست طي سالهاي 1325 تا 1329 رتبه اول آزمون نهايي سال ششم را در كل استان مازندران به خود اختصاص دهد. در سال 1327 محل مدرسه بار ديگر به محله مسجدجامع ( به عمارت احمد شهميري ) منتقل شد. محمدابراهيم صابري ـ برادر احمد صابر ـ بزرگترين مدير اين مدرسه بوده است. در سال 1359 دبستان تربيت با تغيير نام به دبستان دولتي شهيد اكبرزاده به كاسه گر محله در كوچه پلنگ انتقال يافت كه تا امروز در همين نقطه باقي است. از سال 1376 دانش آموزان مدرسه دخترانه نجم در نوبت مخالف اين مدرسه سازماندهي شدند.

 

هفده دی

اين دبستان دخترانه دولتي در سال 1315 در خيابان پهلوي تاسيس شد. دبستان هفده دي تا سال 1325 مختلط بوده است ، از اين سال به صورت مطلقا دخترانه درآمد. طاووس سعيدي زند ، زهره دانش ، سالار عظيميان و ايران ( فاطمه ) صابري ـ خواهر احمد صابر ـ قديم ترين مديران اين مدرسه بودند. در سال 1357 دبستان هفده دي به هفده شهريور تغيير نام داد. در اوايل سال 1378 ساختمان قديمي اين مدرسه تخريب شد.

 سعدی

در كوچه باقر ناظر محله سرحمام مدرسه اي قديمي وجود داشت كه به مدرسه باقر ناظر يا قاضي معروف بود. اين مدرسه ديني در سال 1319 تخريب شد و بجاي آن دبستاني تاسيس شد كه به سعدي معروف گشت. با تلاش انجمن فارغ التحصيلان دانشسراي مقدماتي شاهپور، سعدي يك بار ديگر در سال 1342 ، در عهد رياست آموزش و پرورش بهرام پيربازاري ، مورد تعمير قرار گرفت. سيدمحمدآل مجيد از قديم ترين و احمد طاهري از مشهورترين مديران اين مدرسه بوده اند. دبستان تاريخي سعدي بعلت فرسودگي ساختمانش در سال 1377 تعطيل شد و شاگردانش در مدارس ديگر شهر سازماندهي شدند.

پانزده بهمن

اين دبستان در سال 1319 در مرادبيگ تاسيس شد. ساختمان مدرسه استيجاري بود و عربي به عنوان زبان بيگانه در آن تدريس مي شد. پانزده بهمن در سال 1332 به بيدآباد وصل به مسجد ابو، به همان نقطه اي كه اكنون محل دبستان محمود صبوري است ، منتقل شد. پس از تصويب قانون احداث ساختمان مدارس بوسيه بانك ساختماني ، از اوايل سال 34- 1333 سه مدرسه توسط اين بانك ساخته شد كه يكي از آنها مدرسه پانزده بهمن بود. پانزده بهمن پس از اين از بيدآباد به اين ساختمان جديدالاحداث در محله سيدجلال منتقل شد. در سال 1354 پانزده بهمن به ساختمان نوسازي تغيير مكان داد كه آن را بازرگاني بنام عبداللهي به آموزش و پرورش اهدا كرده بود و در محله دروريش خيل قرار داشته است.در سال 1357 دبستان پانزده بهمن منحل شد و ساختمان آن به مركز آموزش كوتاه مدت ضمن خدمت فرهنگيان بدل شد. محمدرضا مظاهري ، حسين موقر و احمد قانعي از جمله قديم ترين و مشهورترين مديران اين مدرسه بودند.

 نجم

اين دبستان در سال 1322 در حوالي چهار راه شهدا در محل مدرسه ديني و قديمي روحيه تاسيس شد. نجم ابتدا مختلط بود تا اينكه در سال 1330 به صورت دخترانه درآمد. حليمه بينا از جمله قديم ترين و باسابقه ترين مديران اين مدرسه بوده است. دبستان نجم در سال 1353 به محله طوق داربن ( در نوبت مخالف مدرسه پيروز ) منتقل شد تا در سال 1366 از اين نقطه به محله برج بن ( در نوبت مخالف مدرسه حافظ ) تغيير مكان داد. دو سال بعد مدرسه نجم به كاسه گر محله ( به ساختمان دبستان محلوجي ) ، در سال 1373 به سبزميدان ( در ساختماني كه پيش از اين محل دبيرستان پسرانه شيخ كبير بود ) و در سال 1376 به آخرين محل استقرارش در كاسه گر محله ( در نوبت مخالف دبستان پسرانه شهيد اكبرزاده ، نگاه كنيد به مدرسه تربيت ) تغيير مكان داد. دبستان نجم يكي از قديم ترين مدارس بابل محسوب مي شود.

مازيار

اين دبستان پسرانه، كه به افتخار مازياربن قارن، يكي از بزرگترين اسپهبدان مازندارن ، به مازيار معروف شد ، در سال تحصيلي 26-1325 تاسيس شد. محل مدرسه در ساختمان قديمي‌اي قرار داشت كه در پشت اداره فرهنگ، در باغ شاهنشاهي ( باغ وزير جنگ ) واقع بود . نخستين مدير اين مدرسه حسين فروتن و يكي از بزرگترين مديران آن جمال الدين بزرگ زاده بود. در سال 1339 دبستان مازيار به محله برج بن منتقل شد تا شاگردان آن در نوبت مخالف دبستان حافظ ( دبستان شاهپور سابق ) سازماندهي شوند. مازيار در سال 1342 در دبستان حافظ منحل شد.

شهناز

اين دبستان دخترانه در سال 1329 در محله آستانه در ساختماني استيجاري كه به عباس عموزاده تعلق داشت تاسيس شد در سال 1334 ربابه پلنگ عهده دار مديريت مدرسه شد تا خود را به عنوان يكي از بزرگترين مديران آموزش و پرورش بابل بشناساند در همين سال محل مدرسه به ساختمان استيجاري ديگر در كنار محل سابق انتقال يافت در سال بعد شهناز به صورت دبستاني شش كلاسه در آمد و در پي آن به محل سيد جلال ، به ساختماني كه محل دبستان پانزده بهمن بود ، انتقال يافت. در سال 1338 اين دبستان به محله مرادبيگ ، به ساختماني كه آموزش و پرورش ساخته بود ، منتقل شد. در سال 1357 دبستان شهناز به دبستان نهضت تغيير نام داد.

 حمانی

دبستان پسرانه رحماني در سال 1329 تاسيس شد. محل مدرسه در چال زمين واقع بوده است. ساختمان مدرسه را بازرگاني به نام رحماني ( معروف به حاج آقا روغن ) به اداره فرهنگ بابل اهدا كرد احمد عبادي مشهورترين مدير اين مدرسه بود مدرسه رحماني تنها مدرسه بابل است كه از آغاز فعاليتش تا كنون نغيير مكان و تغيير نام نداده است.

قناد

اين دبيرستان در سال 1330 تاسيس شد ساختمان مدرسه را كه در خيابان زندان قديم ( امروزه گل ) قرار داشته است بازرگاني نيكوكار به نام حسين قناد به آموزش و پرورش اهدا كرده بود مديريت مدرسه به عهده محمدكاظم علامه زاده بود در سال 1355 دبيرستان قناد به صورت دخترانه درآمد.

 عموزاده

اين دبيرستان در تاريخ 8/12/1332 با ساختماني كه عباس عموزاده در اختيار آموزش و پروش قرار داده بود در محله قاضي كتي تاسيس شد شاگردان اوليه آن همان شاگردان شعبه دوم كلاس سوم و كلاسهاي چهارم تا ششم دبستان دولتي مازيار بودند زيرا مازيار در اين سال مشكل فضاي آموزشي داشته است نخستين مدير اين مدرسه رحمت اله محمدزاده مرزن آبادي و بزرگترين آن محمدتقي ضياءبخش بوده است. در سال 1362 ساختمان بسيار مدرن اين مدرسه تخريب شد تا محل آن بخشي از ميدان معروف قاضي كتي ( شهرداري ) و بلوار كمربندي غربي را تشكيل دهد.

ثريا

دبستان دخترانه ثريا در سال 1333 در محله همت آباد تاسيس شد رقيه امين زاده نخستين مدير اين مدرسه بود در سال 1355 دبستان دخترانه اسلامي انصاريه به نوبت مخالف اين مدرسه پيوست . ثريا در سال 1357 به سميه تغيير نام داد در سال 1377 شاگردان دبستان سميه به علت فرسودگي ساختمان مدرسه به نوبت مخالف دبستان پسرانه صبوري منتقل شدند.

كتايون

دبستان دخترانه كتايون در سال 1336 تاسيس شد. ساختمان مدرسه در محله چهارشنبه پيش و در كنار مقبره امامزاده عبدالله واقع بود. در سال 1338 محل دبستان پانزده بهمن از بيدآباد به سيد جلال تغيير مكان داد و بجاي آن كتايون به اين ساختمان انتقال يافت. نخستين مدير اين مدرسه بانو نعمتي بود و مدتي بعد عذرا هندي نژاد ( 4 - 1342 ) و فروغيه رضواني ( 50 - 1344 ) عهده اين عنوان شد ند. كتايون در 1351 منحل شد. و اكثر شاگردانش در دبستان شهناز ( در مرادبيگ ) سازماندهي شدند. پس از انحلال اين مدرسه، محل دبستان پسرانه صبوري كه در چهارشنبه پيش واقع بود، به ساختمان اين مدرسه انتقال يافت.

سپهر

در سال 1338 محل اداره آموزش و پرورش به ساختمان مقيمي در خيابان ثريا ( بعدها فرح ، امروزه آيت الله سعيدي ) ، منتقل شد و بجايش در آن محل ، دبستان دخترانه سپهر تاسيس شد. يك سال بعد شاگردان سپهر به دبستان مازيار ـ كه در همين باغ شاهنشاهي واقع بود و در اين زمان به نوبت مخالف دبستان حافظ ( در برج بن ) پيوسته بود ـ منتقل شدند تا اداره آموزش و پرورش به محل سابقش بازگردد. سپهر در سال 1341 به كاسه گر محله ( در كوچه عريان ، در عمارت عباسعلي محلوجي ) منتقل شد. در سال 1345 دبستان سپهر به «‌ دبستان محلوجي » تغيير نام داد. در سال 1359 با تغيير مكان به خيابان كشاورز و استقرار در ساختمان نوسازي كه قطعه زمين آن را مرحون محمديوسف زماني به اداره آموزش و پرورش اهدا كرده بود، به دبستان 16 آذر تغيير نام داد. كشور شاهكوئي مشهورترين مدير اين مدرسه بود.

محمود صبوری

دبستان پسرانه محمود صبوري در سال 1338 در محله سنگ پل افتتاح شد. در 1339 محل مدرسه به محل9 سرحمام بيژن حاجي و در 1340 از اين نقطه به محله چهارشنبه پيش و در كنار مقبره امامزاده عبدالله كه پيش از اين محل دبستان كتابون بود ، انتقال يافت. پرويز امين زاده ( 50 - 1338 ) نخستين و معروفترين مدير اين مدرسه بود. در سال 1351 دبستان صبوري از چارشنبه پيش به محله بيدآباد ، به محل دبستان كتايون كه از چهارشنبه پيش به اين ساختمان انتقال يافته (1338 ) و در اين سال ديگر منحل شده بود (1351) مننتقل شد و از آن سو ساختمان دبستان صبوري در چهارشنبه پيش به مدرسه جديدالتاسيس راهنمايي تحصيلي سعيدالعلما درآمد. در سال 1375 ساختمان قديمي دبستان صبوري ( كه روزگاري محل دبستان پانزده بهمن و سپس كتايون بود ) تخريب شد و بجاي آن در محل ، ساختماني نوساز و دو طبقه احداث گرديد. در سال 1377 دانش آموزان دبستان سميه به نوبت مخالف اين مدرسه پيوستند.

مهستی

اين دبستان دخترانه در سال 1338 در محله پل پيش افتتاح شد. نخستين مدير مدرسه شوكت آشتي بقائي بود. در سال 1349 محل مدرسه به گل محله منتقل شد تا در سال بعد از اين نقطه به خيابان برق قديم تغيير مكان دهد. دبستان مهستي در سال 1352 منحل شد و شاگردانش در دبستان دهه انقلاب ساماندهي شدند 

ابن سينا

مدرسه ابن سينا در سال 1338 در حوالي سه راه سجادي اميركلا افتتاح شد. زمين مدرسه را بازرگاني بنام رحماني به آموزش و پرروش اهدا كرد و ساختمان آن به همت اهالي و مساعدت آموزش و پرورش احداث شد. ابن سينا ابتدا دبيرستاني پسرانه بوده است، و نخستين مدير آن احمد گلسرخ تبار نام داشت. در اين دبيرستان تنها سه كلاس دوره اول متوسطه ( سيكل اول ) داير بود كه در سال تاسيس ، شاگردان آن اساسا از مدرسه شفاعت انتقال يافته بودند. دبيرستان ابن سينا در سال 1350 بصورت راهنمايي تحصيلي درآمد كه تاكنون باقي است.

معتمدی

مدرسه معتمدي در سال 1338 در خيابان شاهپور ، در محله چهارشنبه پيش ، تاسيس شد. ساختمان اين مدرسه را بازرگاني معروف بنام حاج محمدتقي معتمدي به ادراه فرهنگ اهدا كرد. مدرسه معتمدي ابتدا بصورت دبيرستان فعالت مي كرد و شخصيت هايي چون حسين حسين پور ، علي هرندي ، علي نقي اوصيا و محمدزمان فراست ، خوشنويس بزرگ ، مديريت آن را به عهده داشتند. دبيرستان پسرانه معتمدي چندي بعد از انقلاب اسلامي بصورت دبيرستاني دخترانه درآمد ، تا اينكه در سال 1373 دبيرستان دخترانه معتمدي به راهنمايي تحصيلي پسرانه بدل شد كه تاكنون در همين نقطه برقرار است. 

نمونه

دبستان پسرانه نمونه در سال 1343 افتتاح شد. ساختمان مدرسه نوساز بود و در كنار اداره آموزش و پرورش در چهار راه فرهنك واقع بوده است. اين دبستان از آن رو نمونه ناميده شد كه در آن سالها تنها مدرسه بابل بود كه مجهز به همه گونه وسايل آموزشي بود ، شاگردانش لباس متحدالشكل داشتند و سوالات آزمونها بصورت ماشين نويسي شده در اختيار آنها گذاشته مي شد. نخستين مدير مدرسه حسين موقر بود. در سال 1349 در عهد رياست آموزش و پرورش احسان عظيمي سجادي شوراي منطقهاي آموزش و پرورش بابل تصويب كرد كه مدارس مستقر در محدوده باغ شاهنشاهي بصورت يك مجتمع آموزشي ( از كودكسان تا پايان دبيرستان ) درآيند. در پي آن دبستان نمونه به ساختمان دبيرستان شاهدخت منتقل شد تا در ساختمان آن شاگردان كودكستاني جاي گيرند. دبستان نمونه در سال 1357 به نام نويسنده مبارز آذربايجاني صمد بهرنگي و در سال 1360 به شهيد باهنر تغيير نام داد. دبستان شهيد باهنر چندي بعد ازانقلاب اسلامي به پشت بيمارستان شهيد يحيي نژاد تغيير مكان داد 

عالم

دبيرستان ملي پسرانه عالم در سال 1343 توسط گروه فرهنگي رازي، به رياست عيسي عالم‌زاد، تاسيس شد. محل مدرسه در خيابان فرح ( امروزه آيت الله سعيدي ) ، واقع بود. مدرسه عالم در سال 1346 به دبيرستان رضا تغيير نام داد. در اين مدرسه هر سه رشته ادبي ، رياضي و طبيعي وجود داشت. دبيرستان رضا تنها دبيرستان بابل بود كه فقط به افت تحصيلي و فساد اخلاقي محيط آموزشي معروف بود و در سال 1357 منحل شد.

دانش

دبيرستان ملي دانش در سال 1344 به همت اسماعيل قاسمي تاسيس شد. محل مدرسه ابتدا در چهارشنبه پيش واقع بود و شش ماه بعد به محل دائمي‌اش در ششم بهمن ، در كوچه حمام مركزي ، منتقل شد. دبيرستان دانش يكي از بهترين مدارس بابل ، چه به لحاظ علمي كه شهرت استاني داشت و چه به لحاظ اخلاقي كه شهره عام و خاص بود، به شمار مي رفت.

بيكايی

اين مدرسه ملي بود و بنيانگذار آن يكي از قديم ترين و مشهورترين فرهنگيان بابل است : فخري السادات بيكائي ، بانويي كه در سال 1344 نشان افتخار گرفت . در سال بعد در 1346 اين مدرسه را ، كه داراي كودكستان ، آمادگي و دبستان بود، در بي سر تكيه بنيان گذاشت. او در سال 1350 محل استيجاري مدرسه را رها كرد و شاگردان مدرسه اش را به ساختماني كه خود در محله چاله زمين ، در كوچه بدخشان ، احداث كرده بود ، انتقال داد. فرخي السادات بيكائي در سال 1353 يعني در همان سالي كه به دستور دولت كليه مدارس كشور رايگان اعلام شد. مدرسه اش را منحل كرد.

طبرستان

طبرستان نام دبستاني ملي بود كه در سال 1347 توسط هفده تن از فرهنگيان شهر در خيابان فرح ( امروز آيت الله سعيدي) تاسيس شده بود. پرويز امين زاده ، ناصر قلي پور و عيسي عالمزاد سرشناس ترين سهامداران اين مدرسه ملي بودند. اين دبستان پسرانه چندان نپاييد و به دليل مشكل فضاي آموزشي ، زيانهايي مالي و در پي آن دلسردي برخي از سهامدراران در سال 1352 منحل اعلام شد.

فرخنده

اين دبيرستان ملي در سال 1347 تاسيس شد . محل مدرسه در خيابان پهلوي ( مدرس فعلي ) ، نبش چهار راه فرهنگ ، روبروي دبستان نمونه، واقع بود. بنيانگذاران اين دبيرستان شش تن بودند و مدرسه بنام يكي از اين سهامداران ، فرخنده خجسته رستگار ، فرخنده ناميده شد. دبيرستان ملي فرخنده در همان سال تاسيس با دلسردي برخي از هيات موسس مواجه و در سال 1348 منحل شد.

راستی

دبيرستان ملي راستي كه در سال 1349 تاسيس شد نخستين دبيرستان دخترانه اميركلا بوده است. هيات موسس اين مدرسه پنجتن بودند و مديريت مدرسه به عهده مهين دخت حمزه پور، يكي از سهامداران بود . در راستي تنها كلاسهاي دوره اول متوسطه ( سيكل اول ) داير بود. اين دبيرستان ملي در سال 1353 منحل شد.

پيشاهنگ

در عهد رياست فرهنگ احمد علوي ( 33 - 1330 ) آموزش و پرورش بابل ، همچون گذشته ، در غرقاب كمبود فضاي آموزشي دست و پا مي زد. با تلاشهاي احمد علوي و عباس اسلامي ـ وكيل بابلي مجلس وقت ـ هيات وزيران تصويب كرد كه ، ساختمان اداره رسومات شهر ، كه در مؤمن آباد و در آن سالها در حوالي شهر واقع بود ، در اختيار اداره آموزش و پرورش بابل قرار گيرد تا در محل مدرسه اي بنا گردد. چندي بعد آموزش و پرورش بابل نظر اوليه اش را كه تاسيس مدرسه اي در محل باغ رسومات بوده تغيير داد و تصميم به احداث مدرسه اي در خود شهر گرفت. در اين اوضاع و احوال مخالفان قدرتمند عباس اسلامي مانع از تحقق اين امر شدند و مساله احداث مدرسه مزبور تا سال 1350 به بوته فراموشي سپرده شد. در اين سال كه ديگر اوضاع و احوال تغيير يافته بود اداره آموزش و پرورش ، ساختمان مخروبه و متروكه اداره رسمومات شهر را تخريب و بجاي آن ساختمان مدرسه راهنمائي تحصيلي رسومات را بنا كرد . پرويز امين زاده ( كه در ا ين سال مدير دبستان صبوري بود ) به مديريت مدرسه منصوب شد . دو ماه بعد از تاسيس مدرسه ، به پيشنهاد علي اصغر نعمت نژاد ، مدير فني و رئيس سازمان پيشاهنگي بابل ، اين مدرسه به پيشاهنگ معروف شد. پيشاهنگ در سال 1357 به شهيد مرتاضيان و چندي بعد به شهيد غلامزاده مير تغيير نام داد.

 

امير پازواری

اين مدرسه راهنمايي در سال 1350 در محله ديوكلاي اميركلا تاسيس شد. سيدعباس فرشاد نخستين ومشهورترين مدير اين مدرسه بود. مدرسه پسرانه امير پازواري در سال 1366 ، در عهد مديريت منصور عرب ، به شهداي كعبه تغيير نام داد. شهداي كعبه يك سال بعد به دبيرستان بدل شدتا در سال 1368 در نوبت اول مخالفش دبيرستان ديگري تحت نام دبيرستان ايزدشناس افتتاح شود.

دكتر اقبال

مدرسه راهنمايي تحصيلي دخترانه اقبال در سال 1351 در محله حمزه كلا و در كنار مدسه كوروش كبير بنيان گذاشته شد. اين مدرسه در سال 1357 به مايده تغيير نام داد. در سال 1371 به پسرانه بدل شد و به مدرسه راهنمايي تحصيلي شماره 99 شاهد پسران بابل تغيير نام داد.

 دهه انقلاب

اين دبستان دخترانه كه به مناسبت انقلاب سفيد ـ شاه و مردم، پهلوي دوم دهه انقلاب ناميده شده بود، در سال 1351 در رودگر محله ، در پشت ساختمان شهرباني ، تاسيس شد . يك سال بعد دبستان مهستي منحل شد و شاگردانش به اين مدرسه كه در اين تاريخ تنها كلاسهاي آمادگي و اول داشت ، منتقل شدند . در سال 1353 اين دبستان به ابوريحان بيروني و در سال 1359 به شهيد نيما سرمد تغيير نام داد.

فردای روشن

مدرسه ملي فرداي روشن با دو كلاس اول و دوم در سال 1351 آغاز به كار كرد. محل مدرسه در بيدآباد واقع بود و هيات موسس مدرسه تحت نام گروه فرهنگي مامطير پنج تن بودند. در سال 1353 كلاس سوم به مدرسه اضافه شد. فرداي روشن در سال 1358 منحل شد.

 كوروش كبير

مدرسه راهنمايي كوروش كبير درسال 1352 تاسيس شد. محل آن در حمزه كلا و در كنار ميدان معروف اين محله ، ميدان جمهوري اسلامي ، واقع بود. كوروش كبير، كه با مديريت حسين والا تاسيس شده بود ، در سال 1357 به دكتر فاطمي و در 1360 به شهيد هاشمي نژاد تغيير نام داد، در سال 1372 شاگردان اين مدرسه به مدرسه راهنمايي تحصيلي شهيد اسماعيل مسرور، واقع در مقابل ساختمان دانشگاه آزاد اسلامي ، منتقل شدند تا جاي آنان را شاگردان دبيرستان آيت الله غفاري ( آيت الله نوري سابق ) بگيرند و چندي بعد شاگردان دبيرستان شهيد دكتر مفتح ( تاسيس 1359 ) در نوبت مخالف آن سازماندهي شوند.

دكتر معين

دبيرستان پسرانه دكتر معين در سال 1353 تاسيس شد. محل مدرسه اساسا جزئي از حياط دبيرستان شاهپور بوده است و ساختمان نوساز آن نيز بخشي از كلاسهاي اين دبيرستان را تشكيل داده است. دبيرستان دكتر معين در سال 1357 به دكتر شريعتي و در 1361 به شهيد دكتر بهشتي تغيير نام داد.

 ناصر مقدم

ناصر مقدم طي سالهاي 53 - 1350 رياست آموزش و پرورش بابل را به عهده داشته است. به دستور او ساختماني در ضلع شرقي حياط دبيرستان شاهپور بنا شد تا به اين ترتيب كمبود فضاي آموزشي اين دبيرستان رفع شود . پايان كار ساختمان آن مصادف با مرگ وي بود، بنابراين ساختمان مزبور به مدرسه‌ي راهنمايي تحصيلي تحت نام ناصر مقدم معروف شد. مدرسه ناصر مقدم در سال 1357 به آزادي معروف شد. در سال 1365 مدرسه آزادي به بحر ارم شرقي تغيير مكان داد تا ساختمان آن محل مجتمع آموزشي رزمندگان اسلام و در سال 1368 محل هنرستان فني اميركبير ( پيش از اين تحت نام هنرستان آيت الله كاشاني در سيدجلال واقع بود ) باشد. در سال 1370 هنرستان فني اميركبير به ساختمان دبيرستان امام خميني ( شاهپور سابق ) منتقل شد تا دبيرستان پسرانه فهيما از كاسه گرمحله به اين ساختمان ( ناصر مقدم ) منتقل شود . به دليل ازدياد شاگردان اين مدرسه ، دبيرستاني تحت نام شيخ مفيد ( تاسيس 1374 ) به نوبت مخالف مدرسه افزوده شد.

 رستاخيز

رستاخيز عنوان هنرستاني صنعتي بود كه در سال 1354 در محله درويش خيل تاسيس شده بود. در رستاخيز رشته هاي اتومكانيك و الكترونيك تدريس مي شد. اين هنرستان در سال 1357 به شهيد واقفي تغيير نام داد.

منبع: نخبگان علمی بابل - جلد 1 - آموزش و پرورش بابل - 1370